- Diyarbakır > Beş Kurd > Ziman

Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 1

Nivskar: M. Biradost MÎTANÎ. Pirtk: Gurzek gul ji bax ziman kurd. Mijar: Rziman Rnivs. Nivskar: M. Biradost MÎTANÎ. Hrbn derhnan: M. Ronstr MÎRZA. Qap: M. Hisn


 
09-26-2017, 11:39 AM   : [1]
Evndara Amed
  Evndara Amed
 

Evndara Amed is a splendid one to beholdEvndara Amed is a splendid one to beholdEvndara Amed is a splendid one to beholdEvndara Amed is a splendid one to beholdEvndara Amed is a splendid one to beholdEvndara Amed is a splendid one to beholdEvndara Amed is a splendid one to behold

1 (7) Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 1



Gurzek bax ziman kurd Biradost 372162982017_receive Nivskar: M. Biradost MÎTANÎ.

Pirtk: Gurzek gul ji bax ziman kurd.
Mijar: Rziman Rnivs.
Nivskar: M. Biradost MÎTANÎ.
Hrbn derhnan: M. Ronstr MÎRZA.
Qap: M. Hisn OMER.
Çapa Duyem 2014
Maf ap, Jgirtin Weşandin di dest Nser de ye.
Ji weşann
Ddargeha Girk Leg ya rewşenbr
Tbn: Nabe bi tu away guhartin veguhestina hinek yan parek ji pirtk ger ne bi erkirina Nser be.
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 3
M. Biradost MÎTANÎ
4 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 5
Girkleg
M. Biradost MÎTANÎ
*Diyar*
6 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Girkleg
M. Biradost MÎTANÎ
14 / 9 / 2013 z. 2625 k.
*Spas*
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 7
*(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))* *(( Pşgotin ))*
Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik. Bi nav xweday dilşewat diltenik.
-Xwendevan hja bi rmet, heger mirovek nexweş be i j re pwst e? heger mirovek birndar be i j re gerek e? heger zarokek ji dayika xwe dr bye! hn dibjin aya xwesteka w d i be? Em gel xwe y Kurd bxine di bin van pvanan de,
Ji ber i? awa?
-Milet kurd nexweş e! dema anda w ewisand ye, Milet kurd birndar e! dema ziman w qedexe ne serbest e, Milet kurd weke zarokek ji dayika xwe drby ye! dema li ser xaka xwe mvan e! ango Kurdistan ten di xewnan de dibne belko carinan ew xewn j l qedexe ne.
Di endek xzikn pştir de me aloziyin diyar kirin weke pvan me areser j kir niyaz, bi kirnijneke bi kovan re ku carinan ken kirnijn ne ji kf ne, ev pvana li jor heger ne rast be j, L helbet nz rastiy ye ta asteke bilind, L ya giringtirn ew e, ku em bizanin areser i ye? awa ye?
-Dema me got milet kurd nexweş e imk anda w ewisand ye, em l binihrin ev tişte rast e, belko hinde weke van gotinan di ser we re br bin! hin bibjin ev j kesek e ji wan kesn ku li pla netewiyet siwar in, tev ku gelek caran em rast rexneyin xiraker tn, l şopa rastiy me girtiye xwe ji lewra em v dibjin: Milet kurd nexweş e imk ji anda xwe dr
8 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
hatiye xistin, li pş v aloziy j liberxwedan pwst e ku em li anda xwe xwed derkevin, ew j bi riya ku em li semnaran amade bibin destek bidin rewşenbrn xwe nrvann xwendina pirtkn kurd bin. Dema milet drxist be ji ziman xwe, ew milet mirovek birndar pev re heman in, imk mirov birndar heger ney dermankirin helbet ew ber bi mirin ve bie, milet kurd j herweha b ziman birndar e , em tev dizanin ku gelek caran birndar xwe bi xwe, xwe areser dikin bi v tgeh j milet kurd dikare li ziman xwe xwed derkeve, bi kman ku li mala xwe ziman xwe biparze. Ya daw j Kurdistana mezin yekpare ye, ji bo bicanna v xewn j herd mercn br pwst in ku bic hatin, hing milet kurd digihje asta her bilind ji evniy(evniya welat) hing j d mertal li pş hza evniy nebin, di chan de hza her xurt, ya evniy ye.
Birayn hja beriya ku em pirtka li ber dest we binirxnin rexne bikin pwst e em hinek ji jiyan keda mamoste bxin bin roniy de.
M. Biradost MÎTANÎ li Xirb Cihyan y bi ser Çilaxay ve di sala 1960 an de jidayik bye, Li gund xwe xwendina seretay qedandiye, tev zehmetiya w dem j ku w ax xwendin zehmet b l tev wesa j xwendina amadey li bajar Rimlan bidaw kiriye paş j li Hesek ya navn xwendiye li Dra Zor peymangeha Mkank xwendiye, l belko xwendina w ya daw ne bi dil w b , geşta xwendin berdewam
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 9
dike li zankoya Dmeşq beş wjey ji koljeya drok derdie, ew xwendina w ji drok re hestiyariya w ku hin ji w drok derew e kurd ji drok b par in bne sedem ku mamoste di derbar droka kurdan de vekole t bikoşe. bye nz 25 salan mamosteyiya drok dike, pnc saln destpk li gundan, paş j li Rimlan ta roja ro. Mamoste di nava gelek xebat alakiyan de cih girtiye di gelek civn festvalan de amade bye, Mamoste yek ji pşeng damezirnern van saziyan b bi taybet di dema şoreşa azadiy de: Ddargeha GirkLeg ya Rewşenbr (2006z), Saziya ziman kurd(S.Z.K), Yaneya demuqrat li herma Drik, Saziya Nr Drsim ya raman li Rimlan, Yektiya mamostayn Girk Leg Rimlan, Encmena gel ya Rojava.
-Mamoste serbixwetiya xwe parastiye, l rya pşxistina civaka kurd girtiye and ziman kirine armanca xwe ku bigihne gel xwe bi hem hza xwe ya hey, di saln br de ta niha j gelek xuleyn ziman kurd gelek semnar dane lidar xistine hn j dide di nava kar de ye, gelek caran rast gefn zndan, dadkirin drxistina ji kar hatiye ji aliy rijma (Be'is) ve, L tev wesa j vna w km neb xetra niştmanperweriy venemir, tev evqas astengiyan j zor zehmetiya jiyan zarokn xwe j dane xwendin tev xistin di zanngehan de nifşek zana welatparz rakir.
11 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
-Hjay gotin ye ku mala w b b hn j weke peymangehek ye, ku iraya w dide tevaya herm.
- Bi rast mirov dikare bibje ku ev pirtk gişt ye kurtkir ye, Mamoste t de xwestiye agahiy bigihne xwendevan b ku bikeve di berferehiya agahiy de, ev pirtk heger ne mirovek zanyar be di aliy ziman de, ez ne bawer bim ku ew bi tena xwe t bigihje, lewra ev pirtk d gelek baş be dema b xwendin di xuleyn ziman kurd de, herweha w lvegereke berdest be ku mirov dikare di v pirtk de z bigihe mebesta xwe xwesteka xwe bibne, pirtk ji heft beşan pk t hewl daye ku agahiyn sereke bne, helbet hn j j km e agahiyin tomar nebne l agahiyn tomar bne yn her giring sereke ne, mamoste di cih spasiy de ye ku bar hrbn derhneriy kire ji para min, l imk mamoste gelek guh nedaye lkern bn(qertafn kesane) ango pvekirin jdrkirina wan qertafan, ez rast gelek zehmetiy hatim ta ku min kar hinek rastnivs dirust bikim, Herweha mamoste gelek caran devoka xwe ya herm bikar aniye hewl nedaye ku ziman kurd y ta astek standart e bikar bne, tu pirtk saxlem nnin d nebin , helbet w şaş peyda bibin, di dawiy de j ez spasiya xwendevann hja dikim bi hviya ku sdeyeke baş ji pirtk wergirin herweha em lbrn dixwazin heger şaşiyn me hebin.
Ronstr MÎRZA.
Girk Leg , 15/9/2013 z. 2625 k.
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 11
(( Kurtedroka ziman kurd )) (( Kurtedroka ziman kurd ))(( Kurtedroka ziman kurd )) (( Kurtedroka ziman kurd )) (( Kurtedroka ziman kurd )) (( Kurtedroka ziman kurd )) (( Kurtedroka ziman kurd )) (( Kurtedroka ziman kurd ))(( Kurtedroka ziman kurd ))(( Kurtedroka ziman kurd ))(( Kurtedroka ziman kurd ))
Droka ziman kurd ya nivsk dirj e dikeve krahiya dema bihtr 4000 sal beriya zayn, dema kurdan dinivsand bi xzn mx mna Someriyan weke hem l geln din di Mezobotamiyay de, piştre j re digotin ziman zind wilo ta bawermendiya kurdan bi xudak mtra( Roj)hat j re digotin ziman mtray. L ziman kurd b ziman ferm di dewleta Md de 705an B.Z, li cem Kurd Faris pkhateyn dtir.
Di dema pxember Zerdeşt de ziman kurd xwertir belavtir b dema pirtka w Avista belav b di rohilata navn Asyay de, wilo j re di chan de digotin ziman avistay, L mixabin ew ziman şiya li ser dest Sikender Meqdn dema Avista di şewitand. Hjay gotin ye em bibjin: hijmara tpn zerdeşt (44 ) tp bn. Pişt ziman ola zerdeşt qelis b di dema Sikender Meqdn de Mislmant hate Kurdistan ol ziman kurdan qelistir bn. Di dema Sasaniyan de tpn Pehlew{Plewan} geş b bn di nav kurdan de, hijmara wan j 42 tp bn, mna zimann hebn di chan de ew j b b y nivsandin Çand li cem kurdan "Ehmed kur WEHŞIYÊ" dibje" min (30) pertk bi pehlew dtine ji wan li şam hebn, di pirtka xwe de ya binav
12 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
( ) (241) K. dibje: min du pirtk dtine yek ji wan ser andina dara xurmeyan b ya d j ser avdaniya andiniy b , l mixabin di dema Emewyan de li ser dest "Ebdil Melik Mirwan" erebkirin bi dijwar bikar hat y j dijwartir "Hecac kur SEQEFÎ" b, ku nner Emewiyan b li Iraq, w hem pirtkn pehlew şewitandin ya xirabtir berpirsiyar dwan y kurd "Zadan MEROX" kuşt yek Ereb di cih w de dan . li ser ziman pehlew "M. Mehemed Xinm HILAL" zimanzan misr dibje: ziman Pehlew y kurdn kevnar e wata w gotin j ziman ekdarn mrxasn kevnar e (Ev di pirtka Ereb ref yazdehan y torey de di rpel 156 de ye). Pişt hatina misilmaniy tevlbna tpn pehlew di nav ziman Erebn cizra Ereb de , kurdn me bi tpn Qur'ana proz nivsandin ta niha beşek mezin ji gel kurd p dinivse li başr rojhilat Kurdistan bi nav tpn misilman (soran) l ji ber ku ew tp giran in li ser lvkirina kurdan, ji ber beş her mezin ji kurdan di bakr Kurdistan de ye nzk anda latn ye, ew beş bi tpn latn dinivse hewldan ro dibin ku yek reng tpn kurd hebe ew reng tpn latn be y ku "Mr Celadet BEDIRXAN" zimanzan ferens "Roc LISKO" li şam ji (31) tp afirandine cara yekemn 15/5/1932(z) p kovara Hawar hat
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 13
apkirin weşandin lewre ew roj cejna ziman kurd ye. Her sal şah mehrecan li w roj tn lidarxistin. Koka ziman kurd Ar ye ew ji malbata Hindo-Orop ye, end devok zaravn w j hene, zaravn serek ev in : 1- kurmanciya jorn (weke ya me kurdn Rojava) 2- kurmanciya jrn(Soran)
3- kurmancik yan Dimilk yan Zazak 4- Hewram 5- kelhor 6- lor, hinek zimanzan dibjin ku Goran j zaravek kurd ye ne devok e . Îro btir /65/melyon kesn kurd bi v ziman diaxivin li kurdistan l ew hijmar mestir dibe di chan de, l ji sedemn nejadperest stemkar ew ziman ku xwed kir kete bin siha metirsiy de ku were asmlasyonkirin yan helandin l milet kurd liberxwe da xwe ziman xwe parast. li vir hjay nşandan ye em bibjin: ku rxistina navnetew Yonsko dibje: ziman kurd y 31an e di nav ziman chan de, y bi xwert kes p diaxivin . Miletn chan şahiyan lidar dixin bi cejna ziman xwe 21-2yan em kurd j bi wan re ahingan lidar dixin di w roj de, l ya taybet ew e ku milet kurd cejna ziman xwe j lidar dixe 15-5an bi helkeftina weşana kovara Hawar 15-5-1932yan li ser dest hja "Mr Celadet BEDIRXAN" bi tpn kurd latn . lewre ji me tevan t xwestin bi taybet kesn ser and dixebitin
14 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
wek nivskar rewşenbr zimanzan ronakbr siyastmedar kurdn me yn welatparz tev xwe ji v roja ku nzk dibe re amade bikin helkeftin proz bikin bi şah ahing semnar mehrecan şevbiwrkn zanist. di daw de ziman me nasnameya me ye, div em w biparzin ji ber em werin parastin di riya v ziman re, wek axaftin nivsandin di hem deran de bi taybet di maln xwe de ji ber ew dibistana yekemn e div em xwe perwerde bikin li ser v ziman arkar bin j re di hem deran de nexasim perwerda Ferm di dibistanan de ji ber ew hv xewnn salan yn br bicih werin ziman me pş bikeve wek xwendin rzman weke y hem miltan, lewre div em j re xwe biwestnin bi dilsoz imk va roja azadiya gelan hat geya dibin keviran de namne .
BIRADOSTÊ MÎTANÎ
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 15
(1)
Beş tpan

dengdriy
N
A
V
E
R
O
K
A
B
E
Ş
Ê
Y
E
K
E
M
C. BEDIRXAN(16),Tpn
kurd(17), Bje li ser tpan(20),
Mnak ser tpn dengdr(25),
Hin tbn ser tpan(28), Tpn
cw(31), Daek(33), Keng tp
gir tne nivsandin(36),
Kt(37).(pend,1-10)
16 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
-Di 26' gulana 1893'yan de li Istanbol jidayik dibe,
bav w; Emn Al Bedirxan
e, diya w :Senha erkes
ye j. Xwe daye naskirin bi
nav Herkol Ezzan j
(Ezzan)ser bi nav la w ve
ye. Di bstsaliya temen xwe
de bi dest nivs kiriye, ev
tişt diyar e ji droka pirtka
w ya yekem, ku di 1913an
de derketiye bi nav:Rastiya
şkestina Edrene. Ji
berhemn w: Ji bo birayn
ol, Çirskn Ambargoy,
Rastiya Şkestina Edrene,
Rzmana Elfabeya kurd,
jidayikbna pxember
(pşgotin), nimjn
Êzdiyan(pşgotin),
Nameyek ji bo hezret Xaz
Mustefa Kemal Paşa(bi
turk), Li ser pirsa kurd (bi
Ferens), rzimana kurd(bi
Ferens), Rzimana ziman
kurd zarav kurmanc bi
alkariya Roj LISKO(bi
ferens), Ferhenga kurd/Ferens, Ferhenga Kurd/Kurd, Xwe nas
bike, şanoya Hevend, Con Cmna (wergerandin).
- Di 15' Trmeha 1951an de Fermana xuday xwe bic tne die ber
dilovaniya xweda. Ji kmbna nivskaran di dema w de, Celadet bi
gelek navan di Hawar de nivsiye, ew nav j yn li jr in: Celadet
Bedirxan, Heraekol Ezzan, Bav Cemşd, bav Cemşd Snemxan,
Mr Botan, C. A . B, Hawar, Xwedan Hawar, Ronah, Xwedan
Ronahiy, Elqams, Nrvan, Nrvan Hawar, Xeberguhz,
Çrokbj, Stranvan, Tawsparz, Nivsanoka Hawar, Nivsanok,
Seyday Kirok . -(derhner).
Celadet Emn Al BEDIRXAN
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 17
Tpn kurd yn latn yn gir::
A - B - C - Ç- D - E Ê-F - G - H I - Î - J - K L-M- N - O - P Q- R - S - Ş - T- U - Û -V -W - X Y-Z
Tpn hr: :
a - b - c - - d - e - - f - g - h - i - j - k - l -m - n - o - p - q r - s ş - t - u - - v- w - x - y-z .
1-(pend)
*Mih bi ling xwe bizin bi ling xwe her kes bi 'emel xwe*
Tpn kurd
18 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
1-Tpn dengdar: ( 23) ne. .
B C Ç D F G H J K L M N P Q R S -Ş T V W X Y Z
2-Tpn dengdr: (8 ) in. .
A E Ê I Î O U Û
***********
*Tpn dengdr yn dengdirj: (5)in. .
- - - - " A Ê Î O Û "
*Tpn dengdr yn dengkurt: (3 )ne. :
" E I U "
2-(pend)
*Snd xwertiya bazar ye*
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 19
Çawaniya bilvkirina tpn kurd: :
-Aa(a) Bb(be) - Cc(ce) Ç(e) - Dd(de)
-Ee(e) Ê() Ff(fe) Gg(ge) Hh(he)
Ii(i) Î() Jj(je) Kk(ke) Ll(le)
Mm(me) - Nn(ne) Oo(o) Pp(pe) Qq(qe)
Rr(re) Ss(se) Şş(şe) Tt(te) Uu(u)
- Û () Vv(ve) Ww(we) Xx(xe) Yy(ye)
Zz(ze).
Tbn: :
Tpn dengdar mirov tpa (e) ya kurt di dawiya wan de bilv dike, l yn dengdr by (e) ne .
(XW) : deng pevdeng e, ango deng tpa (X)e (W)e pev re derdikeve, li pey deng pevdeng, her dem yek ji van tpan (A, E, Ê, Î, I) w b.
Mnak : Xwarin , Xwest, Xwdan, Xwn, xwih.
Tbn :
21 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
A a : Av- Çav Ba.
Bb : Baran -Abr kab.
C c : Cam- encam qenc.
Ç : Çem - Pik ma.
D d : Dr - rade derd.
E e : Evn - Zer Wje.
Ê : Êvar - Rber- rw.
F f : Frbn -derfet Berf.
G g : GemRagihandin- Deng.
H h : Hv -Buhar duh.
Bje li ser tpan
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 21
Û : Ûr - Cd - n.
Vv : Vl avah - lv.
I i : Diran -bingeh Bivir.
Î : Îro dn - sw.
J j : Jan - hja gj.
L l : Lv llan - pl.
Mm: Mamoste şem - Şam .
N n : Navdar - hindik Naln.
Oo : Ol - toz no.
Qq : Qenc eqmeq - req .
Rr : Roj - Berf Bar.
Ss : Seyran - hest nas.
Şş : Şev nşan - reş.
22 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Tt : Tekz mertal - met.
Uu : Kurd - gul- du.
Ww : Welat rw kew.
Xx : Xa - rexne ax.
Yy : Yek - jiyan mey.
Zz : Zhat - kez Boz.
3-(pend)
*Mast spart kitik ye(nşana ne'ewlehiy)*
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 23
Tbn: ( )
(Y)e (W)e : Du tpn siwar in: ango nahlin du tpn dengdr pev re werin , dikevin di navbera du tpn dengdr de wan ji hev cuda dikin.
Mnak: ( )
(şiyar divabe halo bane : Şiar
l nabe (i ) ( ) (a) pev re werin lewma dive () bibe (y)e jiber du tpn dengdr dive pev re newin wilo Diyar Jiyan j yan dema s tpn dengdr pevre werin w ya nv were guhartin
Rwan w halo bane Roan lewre w halo be Rwan wilo Ru j w bibe Rw onan w bibe Yonan jiber (O) kare () tpa j kare () lewma nav Înis w bibe Ynis ew wilo dema du tpn dengdr pev re werin..., Tpn dengdr ( ) ( o, u, ) kjan ji wan bi xwert ji lvan derkeve, w tpa dengdr ya ku li pey t yan li pş t biguhere.
Pirsek : Gurzek bax ziman kurd Biradost frown.gif )
Çima carinan qertafa (a) yan (ya) yan () yan (y) li dv bjeyan t mnak : Gulnaz a jhat yan Azad jhat Rw y bilez yan Qamişlo ya rengn.
Bersiv : ( )
Sedem eve Gurzek bax ziman kurd Biradost biggrin.gifema tpek dengdr were li dawiya nav w ya yan y were l dema dengdar be w a yan be.
Tbn : ( )
( a) (ya) ji m re ne () (y) ji nr re ne.
Tbn :
24 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1- tpn li jr bike peyv.
(M- A-H-E-Î) (U-S-Ê-N-A)
2- Du bjeyan binivse ku (U) bibe (W).
3- Du bjeyan binivse ku (Î) bibe (Y).
4- Du bjeyan binivse ku di wan de tpek dengdr kurt hebe.
5- Du peyvan binivse ku di wan de tpek dengdr dirj hebe.
6- Çend tpn kurd latn hene?
7- Çend tpn kurd latn dirj hene?
8- Çend tpn kurd latn kurt hene?
9- Çend tpn kurd dengdar dengdr hene?
Rahnan
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 25
*A a: Ahn- Har Rewa Di Ereb de weke ( ) ye
*E e : Evn Ferhad Fere Di Ereb de weke ( ) ye
Di Ereb de weke fethe ye: Seder bnder ref.
. - -
*I i : GirklegMin-(Di pşiya bjeyn kurd de nay)
Ishan irdal
*U u : kurd Buhar Tu (Di Ereb de weke ye)
*Oo : Roj Roda - Qor (Ev tp ( O ) ya qelew e )
*Û : Cd r D Dr ( ( ) ya tj dirj e)
*Ê : Rwan Swan D Êş.
Ev tp nv ( ) ye dema ( A ) dişkeh verj dibe: dar=dr, nan=nn
*Î :JN Dn n - Ron
Ev tp ( ) ya weke xwe ye, bamber w di ingilzde(e)ye.
* Mnak ser tpn dengdr *
26 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Gurzek bax ziman kurd Biradost frown.gif )
1-Valehiyn li jr bi qertafkn li jr dagire:
( a ) ( ) (y ) ( ya )
Ez bi bira ..xwe re m dibistan. Ziman.. kurd min wane Ser cnavkan bir . mamosta . Min spasi..min kir, ji ber ku ez bi Erk.xwe pir baş rabbm.
2- Çar gotinan binivse ku pişt wan re qertafkn:
(a - y - ya) yeko yeko werin her yek ji wan bike di hevokek de
3- bjeyeke m binivse ku li pey w (a) b, bike di hevokek de yeke din wilo l li pey w (ya)b.
4- bjeyeke nr binivse ku li dv w()b, bike di hevokek de yeke din wilo m l li dv w (y) b.
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 27
-van pirsan bibersivnin:
-Şagirtiy dibistan , Çima (y) ne () li dawiya gotina şagirt hat?
-Navenda and , ima (a) ne (ya) li dawiya navend hat?
-Xwşka min , ima (a) ne (ya) hat li dawiya xwşk?
- Biratiya te , ima (ya)ne (a) hat li dawiya birat?
4-(pend)
*Ne jina kenok ne mer fihtok*
28 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
1- (H) tpeke siwar e:
Avay dibe Avah
Ronay dibe Ronah
Kan dibe Kehn
Mirovay dibe Mirovah
-Nav tpa (H) tpa siwar e, xwe berdide di nava tpan de dema yn dengdr hebin bi taybet pişt tpa(A) yan (E).
2- (Î) dibe (i) berya(y)
Daw dibe dawiya r
Kan dibe kaniy, kaniyahwd.
3- (Ê) dibe (i) berya (y)
R dibe riya min, dibe (Rya min) j.
D dibe diya min
4- () , (u)+ (w) dibin (iw) .
Xes dibe, xesiwa min
R dibe, riw min
D dibe, diw xn
Du dibe, diwemn
* Hin tbn ser tpan *
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 29
5- (i) berya (A) die ji qertafka (Bi)
Bi avje dibe bavje
Bi axive dibe baxive
6- (i) berya (Ê) j wilo die
Di şim dibe, dşim wilo tşim
7- Heman tp li pey hev di gotinek de dubare nabe.
Reng+gerav= Rengerav paş+şv = paşv
Xwert+tir = xwertir serok+komar = serokomar
5-(pend)
*Heiy dizan ji xwe dizan heiy nizan baq nska ye*
31 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1- Van peyvn li jr sererast bike.
Dya min Serokkomar Paşşv.
Rony min Rw sp Duwemn.
Biavje Biaxive Dişim - Ronay.
2-Keng tpa (H) siwar dibe li gotin?
3-S gotinan ser tpa (H) ya siwar binivse.
4-Çima (bine) dibe (bne)?
5-Keng (Î) dibe (I) mnakek ser binivse?
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 31
( )
Hişk Nerim Nerimtir
1- K : ka - ka -
Ker - ker -
Kar - kar -
2- Ç : em - em -
Çi ye - iya -
Çar - ar -
Çend - av - Çilim
Çawa - eng - Çal -
3-P : Par - p - par -
Pir - pvaz - penr -
Pere - pr - pez -
padşah - proz poz -
4- T : Ta - tu - ta -
Tor - tr - taşt -
Teşt - t - tenbr -
Tole - Tenik- tar -
Tpn cw
32 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
5- R : Rov - rt -
Rabe - Raxe- (raxistin)
Raman - zer -
Rol- Rl-
6- B : ban - ban -
Barn - barn -
7- L : pelpel pelpel
Lewlew - lorn
Belbelsk - lavlav
Ew tp her yek ji wan du s dengan didin.
Mnak : )(:
Ç : em :yan robar em: yan dar gok.
K : Ker :ajele ye ker: yan kes na bihse.
P : Par :sala br ye par: pişk e)( .
T : Ta: nexweş ye ta: tay derziy ye .
R : Pr: deng beq ye pr:nav temendirjan e.
B : Barn: hatina baran ye barn: deng pz e.
6-(pend)
*Kes nabj dew min Tirş e*
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 33
* *
Li Bi Di ji B(yn xwer) jibo jiber- liser -libin liber- lirex- licem(yn hevedudan) .
Mnak : )(:
Ez li Girk Leg dijm.
Ez ji Qamişlo me.
Ez bi firok hatim Amed.
Ez jibo serkeftin kar dikim.
Ez di mal de dimnim.
Ez jiber dixwnim biser dikevim.
* Paşdaek *

De re ve
Ew li pey daekan tn
Mnak : )(:
Di dibistan de şagirt hene.
Di der re derbas bm.
Min ji mnkirin ve gote te.
Min ji kur xwe re pnsek kir.
Bav bi kur xwe ve ma.
Tu di r re iw.
* Daek *
34 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
: ) ) 1
1-Ji v kta li jr daekan derxe.
Li Gund me kehn heye, Xelkn me av j tnin bi zemblan dikişnin, ji boy vexwarin di denan de bicih dikin.
2-Liser daekan hevokan bike.
3-Van valehiyan bi daekan dagire
Ezezmna xwe de ser keftim mamostey minmin re spas kir frgeh de hevaln min j
kfxweş bnv pileya min ya bilind dema mingelek xwenekaran btir an.
7-(pend)
*Dev rov nedigiha tir digot: Tir tirş e*
Rahnan1:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 35
Gurzek bax ziman kurd Biradost smile.gif ) 2
1-Ji van hevokn li jr paşdaekan derxin
-Ez bi diya xwe re m bazar.
-Biray min di ser ban re hat.
-Mamostey min di frgeh de jhat ye.
-Heval min di gol de noq b, ez p ve m.
2-li ser paşdaekan s hevokan ke.
3- Valehiyn li jr bi paşdaekan dagire:
Gel kurd di Mozobotamiyabi geln dxwed şehristan ye, di gelek layn mirovatbi wanye ar wan j kiriye.
8-(pend)
*Rez ji xwe ps b , teyrok j lda*
Rahnan2:
36 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
-di hin rewşn taybet de tp gir tn nivsandin.
1 Navn mirovan, yan ew tev yan tpa pş mezin t nivsandin.
Mnak :
ŞEHZAD yan Şehzad
RÊWAN yan Rwan
2 tpa ser hevok.
Mnak:
Ez evndar welat xwe me.
3 pişt hevoka pş bidaw bibe mirov xalek li daw deyne dest bi ramaneke din bike.
Mnak :
Ez evndar welat xwe me . Dewleta Md drok ye.
Keng tp gir tne nivsandin
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 37
* *
Hevok ji gotin kt tpan pk t

Mnak: )(:
Bi xeml rewş e şrn xweş e ziman kurd
Ktn w ev in:
Bi - xem - l - rew - şe - ş - r - n - xwe - şe - zi - ma - n - kur - d 15 kt in.
Tbn : )(:
div her ktek tpeke dengdr t de hebe l yn dengdar yek be yan du yan s yan ar yan end bin kr t . (ktkirina li jor ktkirineke deng ye, di heman mijar de ktkirina nivsk j heye.-(derhner))
9-(pend)
*nan w li ber av go :bila xra dbavn min be*
KÎT
38 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1-v malika li jr kt bikev malika li jr kt bike v malika li jr kt bikev malika li jr kt bikev malika li jr kt bike v malika li jr kt bikev malika li jr kt bikev malika li jr kt bike v malika li jr kt bike v malika li jr kt bike v malika li jr kt bike v malika li jr kt bike v malika li jr kt bike :
Şehd ardy ehd ardy ehd ardyehd ardy jiyana Bi rmet jiyana Bi rmetjiyana Bi rmet jiyana Bi rmetjiyana Bi rmet in
bne xetrin xetrin e geş ji geş ji geş ji geş ji bo me vketin bo me vketinbo me vketin bo me vketin bo me vketin.
(ji helbestn: Ronstr MÎRZA)
10-(pend)
*Şam şekir e, welat şrntir e*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 39
(2)
Beş
Cnavkan
N
A
V
E
R
O
K
A
B
E
Ş
Ê
D
I
W
E
M
Osman SEBRÎ(40),
Cnavkn kesane yn Xwer(41),
Cnavkn kesane yn Tewand(45),
Curn.cnavkn.kesane(46),
Cnavkn.pirsiyariy(48),
Cnavn.nebinavkir(50),
Cnavka Vegerok(xwe)(51).
(pend,11-20)
41 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
-Di sala 1905an de ji dybavine kurd li bakur kurdistan li gund Narinc jidayik bye. Ji la Merdsan e ya ku navdar b bi dijayetiya xwe ji desthilatdariya turk re. di 24/12/1929an de direv sriy ji ber stemkariya turk, Endametiya Xoybn kiriye, di gelek bizavn Rewşenbr and civak de kar kiriye,herweha yek ji damezrnern Hawar b, ji berhemn w: Bahoz, Derd me, Çar Leheng, gelek helbestn neapkir. Herweha digel endek ji neştmanperwern kur partiya Demuqrat ya kurd li Sriy damezirandiye ew yekem Sekretr b, di domahiy de bi kurtay: Ap Osman Sebr, 18 caran ketiy Zndan de btir ji dozdeh salan jiyana xwe di zndan girtgehan de derbas kiriye, Li Dmeşq roja duşem 11/10/1993yan, die ber dilovaniya xweday xwe li Dirbsiy li gund berkevir bi ahengeke bi coş hrs spar xaka w ya proz dikin.- (derhner)
Osman SEBRÎ
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 41
) (
Ez Tu Ew Em Hn Ew
Mnak: :
-Ez şagirt me - Tu şagirt y - Ew şagirt ye
- Em şagirt ne - Hn şagirt ne - Ew şagirt ne
- Ez cotkar im - Tu cotkar - Ew cotkar e
- Em cotkar in - Hn cotkar in - Ew cotkar in
Tbn : :
Dema tpa dengdr were li pey bjey mnak : "şagirt " w qertafkn kesane :me y-ye ne ne ne . werin l dema tpa dengdar were li pey bjey mnak: "cotkar" w qertafn:im e in in in .werin
11-(pend)
*Mr qenc bi ziman xwe ve t girdan*
Cnavkn kesane yn Xwer
42 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(
1-Çima du caran( ew) di nav wan cnavkan de t?
2-Van valehiyan bi cnavkn kesane yn xwer dagire:
....ne mala dilsoz, L .ne li mal b, Malbata w got: lbrn ji we dixwazin ..i j divin? me got: me dixwest silavek l bikin!
3-Cnavkn kesane yn xwer binivse, her yek ji wan bike di hevokek de.
4- Ez mamoste me ez karker im . Çima( me) li pey gotina mamoste hat? ima (im)li pey peyva karker hat?
12-(pend)
*Heger bi kr be . . w li welat xwe mr be*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 43
bizane: :
Tpa (F) dibe (V) ya (S) dibe (Z) ya (Ş) dibe (J) dema jder lker dibe lker sade tpa (T) j die.
Mnak:
Axaftin dibe Axiv
Xwestin dibe Bixwaze
Avştin dibe Bavje
Tbn: )(:
ew guhertin ne hem caran e.
13-(pend)
*Zik tr i ji y bir ye*
44 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
( )
-Van pirsan bibersivnin:
1- Çima (Ş) bye (J) di v peyv de: miştin: bimije?
2- Jder lker (rajiy) binivse, zanibe tpa (J) i tp b t de?
3- Lkerek durist ji jder derxe li tpa (F) meyzne w bibe i tp (Axaftin)?
4- Tu awa dizan ku koka tpa (Z) di lker (bibihze) ew tpa (S) ye? mnakek ser binivse.
14-(pend)
*Y ne li malek nizane hewalek*
Rahnan
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 45
* *
Min te w / w me we wan
Mnak:
Nav min nav te nav w/ nav w nav me nav we nav wan-
15-(pend)
*Nikar ker, dikar kurtn*
Cnavkn kesane yn Tewand
46 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
Kes yekem : Ez Em - Min Me :
Kes diwem:Tu Hn - Te We :
Kes syem: Ew Ew - W / W -Wan :
16-(pend)
*Şr şr e, i m ye i nr e*
17-(pend)
*Nan bi xw ye xw bi mane ye*
Crn cnavkn kesane
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 47
)(
1- Kta li jr ji n ve li gor kes diwem binivse.
Ronah ciwaneke zrek e, Ew pir şareza ye, Dema gotarek dixwne ew pir t digihje Nerna xwe li ser dide, Û ew di nava Hevaln xwe de dilpak e.
2-Kta li jr ji n ve li gor kes syemn binivse.
Ez evndar ziman xwe y kurd me, Û Min gelek stemkar li ser w xwe dtiye, L Îro ew ber bi azadiy ve die, Û ez j p re dema ez ziman xwe di dibistann ferm de dixwnim mna ez herim buhişt.
3-S xzan di mijarek de li ser kes diwemn binivse.
18-(pend)
*Y bje bike mr e, y nebje bike şr e, y nebje neke bxr e, y bje neke kerenr e *
Rahnan
48 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
( )
K Çi - K - end - Ku - Kjan
- - - -
Mnak: )(:
-Ev k ye (ji nzk nr m yekjimar re).
-Ew k ye (ji dr nr m yekjimar re)
-Ev k ne(ji nzk nr m pirjimar re ).
-Ew k ne (ji dr nr m pirjimar re ).
-Ev i ye (ji nzk nr m yekjimar re ).
-Ew i ye (ji dr nr m yekjimar re ).
-Ev i ne (ji nzk nr m pirjimar re ).
-Ew i ne (ji dr nr m pirjimar re ).
Tbn: )(:
Cnavka (K) pirsiyariya ji kesan re ye (i) ji tiştan re ye dema ku qertafn şandan (ev ) (ew) bi wan re werin wilo di hevoka lker de j , Weke k hat k i kir .
Cnavka (k) j pirsiyariya ji kesan re ye, L dema dibe kirde ji lker derhingv re weke :
k sv xwar, ev k bir.
Cnavkn pirsiyariy *
Tbn:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 49
-Cnavka (end) ji hijmar re t, weke : temen Memo end sal ye. ji dla w (Çiqas) j t, l ew ji tibabiy re j t weke: tu iqas zrek !
Cnavka (ku) ji hokera cih re t weke :
Tu ji ku der y, ji wategriy re j t weke :
Tu ji ku dizan.
Cnavka pirsiyariy (kjan) j ji cwazkirina kesan tiştan re t .
Mnak: )(
Tu ji kjan biray xwe btir hez dik ?(kesan).
Rind ji kjan gund ye? (tiştan)
* Cnava girkok (Ku)* ( )
Mnak : :
Ezmna ku min kir qenc b!
Tbn: )(:
(ku ) by kumik e, yan ne (k) ye.
Tbn
51 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
( )
Yek - her yek - hinek - kesek - hin kes - her kes -hem kes - filan - bvan - giş - hem - pir - end -Çendek - Gelek
Mnak : :
1-Yek ji we bila wer.
2-Her yek ji me berpirsiyar doza xwe ye .
3-Hinek ji şagirtiyan naxwnin.
4-kesek ji me bkar heye!
5-Hin kes kmasiy dikin .
6-Her kes dixwaze zengn bibe !!
7-Hem kes kurn camran e .
8-Ji min re nebje:filan bvan! div tu rast bibj.
9-Cotkar giş ne palehiy .
10-Gund hem lev civiyan.
11-Pir ji karkeran jhat ne.
12-Çend ji me dizanin bi kurd bixwnin ?.
13-Gelek ji mirovan gunihan nakin!
14-Çendek n sersaxiy.
Cnavn nebinavkir
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 51
( (Xwe) )
Mnak : :
Em li bav xwe hatine.
Ez li bav xwe hatime.
Ez bi xwe di nava şer hebn de bm.
Min ciln xwe li xwe kirin.
Hn bi xwe n serldana xizmn xwe.
Tbn: )(:
( Xwe ) ji yekjimar pirjimar nr m re kr t weke xwe dimne .
19-(pend)
*Teyr baş e bi ref xwe re*
Cnava Vegerok(xwe)
Tbn :
52 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
: )(
1-Cnavkn kesane yn tewand binivse.
2-Cnavkn kesane yn kes yekem i ne?
3-Cnavkn kesane yn kes diwem i ne?
4-Cnavkn kesane yn kes syem i ne?
5-Hevokek li ser cnava vegerok yekjimar binivse.
6-Hevokek li ser cnava vegerok pirjimar binivse.
7- Hevokek li ser cnava vegerok m binivse.
8-S hevokan li ser s cnavkn nebinavkir binivse.
9-Pnc cnavkn nebinavkir binivse.
20-(pend)
*Xwediy miriyan kor in*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 53
xz
*
(3)
Beş
Qertafk

Veqetandekan
N
A
V
E
R
O
K
A
B
E
Ş
Ê
S
Ê
Y
E
M
Cegerxwn(54),Qertafn nşandan(55),
Wney Kamran BEDIRXAN(58),
Qertafn kesane(59), Ehmed XANÎ(62),
Qertafn pgeh(63), Qertafkn
nebinavkir(65), Qertafn tewang yn
binavkir (66), Qertafn tewang yn
nebinavkir (67), Veqetandekn
binavkir(69), Veqetandekn
nebinavkir(71), Gehanek(73)
Nşandek(75).(pend,21-31).
54 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Li gund Hesar y girday Batman di sala 1903yan de jidayik bye. Nav paşnav w: Şxms HESEN e, hatiye naskirin bi nav Cegerxwn. Dema ew 15 sal b dybavn w koa daw kirin, lewra rast gelek zor zehmetiy hatiye.li Amd mezin bye, li ser dest şx melayn herm xwendin standiye, ji bo xwendin li gelek bajarn Kurdistan geriyaye, daw j li gund Tilşe'r'" li ser dest mela Ubeydilah xwendina xwe ya ol bidaw kiriye,. Û piştre bye pşewe li gund Topis Hazd..
-Di sala 1928an de zewiciye ji kea bi nav (Kehla) ku pnc ke s kur ji wan re bn nav wan j yn li jr in: Kiyo/Kisra, Azad, Snem, Haşt, Su'ad, Rojn gulper. Di gelek komele rxistinn siyas and
de beşdar bye, gelek cara
rast şkenc, girtin binavkirin hatiye, li zankoya Bexdad mamostayiya ziman kurd kiriye, -Di 22y Cotmeha sala 1984an de li Stokholm ye ber dilovaniya xwed li mala w li Qamişloy hatiye veşartin, ji berhemn w: Droka kurdistan, Agir Pt, Sewra Azad, K me ez, Zendevesta, Ronak, Haşt, Şeveq , Hv şerefnameya menzm..
Û di branna kobna w de j her sal festvalek t lidarxistin.
-Vejne ziman xwe ey xwendevan, * Ne bye milet h kesek b ziman.
Elifba dwan ristan bixwn, * Heta ko wek min neb dilbixwn.
(Ji dwana Zendevesta). -(derhner)
CEGERXWÎN
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 55
**
*Qertafn nşandan*
( )
Ev - Ev - Ev- Evan- Ew - Ew - Ew - Ewan
A-Yn ji nzk re : : -A
Ev - Ev - Ev- Evan
Ev: (ji nr m yekjimar pirjimar re ye)
Ev: (ji nr yekjimar re )
Ev: (ji m yekjimar re )
Evan: (ji m nr pirjimar re)
Nimne : ( )
Ev k ye?
Ev xwend.
Ev xwend.
Evan xwendin.
(QERTAFIK)
56 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
B-Yn ji dr re: : -B
Ew - Ew - Ew - Ewan
Ew: (ji m nr yekjimar re ye ).
Ew: (ji m yekjimar re).
Ew (ji nr yekjimar re).
Ewan (ji m nr pirjimar re).
Nimne : ( )
Ew k b?
Ew i got?
Ew i got?
Ewan i gotin?
Tbn: )(:
Cnavka pirsiyariy (k)bi ev ew ten re t.
Çdibe mirov bje: W v, Wan van j .
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 57
)(:
1- Qertafa nzk ya ji hem tişt kesan re kr t bixe di hevokek de?
2- " " ya m nzk bixe di hevokek de?
3- " " ya dr hem tişt kesan nşan dide bike di hevokek de.
4- " " ya ji nr dr re bike di hevok de
5-Xzikek li bin bersiva rast bixe:
-Qertafa nşandan ya ji dr m re ev e:
W - ev - ew - ewan .
6-Qertafa nşandan ya nzk bi (k) re t ev e:
Ev - ew - ev - evan .
7- Valehiyan li jr dagire:
Nefertt ..jina hja, kea padşah Mtan b, ...... di riw fer'niyan de rawestiya, Dema hatin sr dagr bikin, L padşah bi mran di riwꅅde rawestiya.
Rahnan
58 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Zimanzan nivskar
M. Kamran BEDIRXAN
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 59
* *
Im, me , y e , ye in , nein, ne in, ne.
Her du ji wan bi yn li jr re tn (li gor rz)
Ez tu ew em hn ew
Dema tpa daw ya bjeya p re t dengdar be w halo be:
Ez Azad im-tu Azad -ewAzad eem Azad in - hn Azad in ew Azad in.
Dema tpa daw ya bjeya p re t dengdr be, w halo be:
Ez mamoste me tu mamoste y ew mamoste ye - em mamoste ne - hn mamoste ne - ew mamoste ne.
Dema lker niha lker b were, w halo be:
Ez diim - ez d biim - tu di - tu d bi -ew die - ew d bie.
em diin - em d biin -hn diin-hn d biin - ew diin ew d biin
Dema lker br be w halo be:
Ez m - tu y - ew - em n - hn n - ew n.
Qertafn kesane
61 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Tbn: )(:
-Qertafkn kesane ten bi dawiya lkeran ve dibin, bi dawiya navdr rengdran ve nabin, dema tpa daw ji navdr yan rengdr, dengdar be, w yek ji van qertafkan (im, , e, in, in, in)li pey b, l dema tpa daw ji navdr yan rengdr dengdr be, w yek ji van qertafkan (me, y, ye, ne, ne, ne) li pey b, herd awayn qertafkan j w j dr bin; L bel li pey lkeran ten away yekem ji qertafkn kesane tn, ango (im, , e, in, in, in) herdem bi lker ve dibin, L di rewşine awarte de, ango weke van lkeran(şştin, ctin), tpa destpk(i) ji qertafka kesane di dema niha de dikeve , bi kes duyem syem yn kit re, qertafka kesane tevde dikeve,
Mnak: şştin= ez dişm, tu diş, ew diş(gotina (ctin) j heman herikandin e)hwd.
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 61
)(:
1-Qertafkn kesane yn pişt tpa dengdr tn binivse.
2-Qertafkn kesane yn pişt tpa dengdar tn binivse.
3-Bjeya (Gule) bi hem cnavkn kesane yn xwer re binivse, bizane i qertafka kesane w li pey were!
4-Bjeya (Gul) binivse bi hem cnavkn kesane yn xwer re, bizane i qertafka kesane w li pey were!
21-(pend)
*Ne peza nsan ne qza dlan*
Rahnan:
62 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Di sala 1650yan de li gund Xan y bi ser Beyazd ve jidayik bye, nav paşnav w: Ehmed kur Şx ILYAS e, nasnav w : Ehmed XANÎ ye, bi v nav hatiye naskirin yan bi ser nav gund xwe ve yan j bi ser nav la xwe(Xaniyan) ve, ji destpka jiyana xwe ve bidest xwendin kiriye ji ber v mebest pirkirina xwendin zaniyariya xwe li gelek şar bajaran geriyaye ser li gelek kesn zanyar daye, ji wan bajaran j : Qahire, Dmeşq, Istanbol, Tebrz, Beyazd Betls e, di v ger geşta xwe ya zanist de, hate qada wje helbest oldariy, herweha fr b b ziman faris, Tirk, Ereb tev ziman w y kurd j. T naskirin bi(Mr helbestvann kurd)ku mirovek welatparz netewperwer b, heskiriy ziman kurd b, ji lewra berhemn w j gelek nirxdar zengn in, ji berhemn w : Nbuhara bikan (ferheng), Dwana Mem Zn(helbest), Eqda Îman Dwaneke din ya helbestanhwd, di derbar ziman kurd de pwstiya nivsandina bi kurd wesa dibje:
ێ, ێ ۆ ێ.
ێ: ۆ , ێ ێ .
Wate: min gotinn kurd yn resen anne bi kş hnandin nivsne, bi v tişt j min gelek zehmet kişandiye ji bo tevaya milet xwe, da milet chan nebjin ku milet Kurd b zanist kok e. Di sala 1708an de koa daw kiriye ber bi bax dilovaniya xwed ve daye r.-(derhner).
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 63
* )( *
Ê Y A Ya Ên Yn
Mnak :
Ê ku hat (ji nr yekjimar re).
Y ku hat, pişt tpa dengdr (ew j nr yek jimar re).
A ku hat , (ji m yekjimar re).
Ya ku hat, pişt tpa dengdr(ji m yekjimar re).
Ên ku hatin . (ji pirjimar nr m re)
Yn ku hatin pişt tpa dengdr (ji pirjimar nr m re ).
22-(pend)
*Qel ji ser kan nabe*
Qertafn pgeh
64 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1-Qertafn pgeh binivse.
2-Valehiyn li jr bi qertafn pgeh dagire.
-Ciwan hat qenc b. Keik .hat qenc b.
-Mamoste.hat qenc b. Mamoste hatin qenc bn.
3-Çima qertafa pgeh (A) carinan dibe (ya)?
4-Qertafa (A) () (y) (yn) ji i re ne?
23-(pend)
*Ser du beranan di beroşek de nakelin*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 65
* *
(Ek) yekjimar , Mnak : zarokek hat
(In) pirjimar , Mnak : zarokin hatin .
Mnak: )(:
Min svek xwar. Min svin xwarin.
Tbn: )(:
Hjay gotin ye ku Qertafkn nebinavkir ji van herd gotinan e,(yek, Hin),Weke di mnaka li jor de em bibjin: Min yek sv xwar, Min hin sv xwarin.
24-(pend)
*Hevr xwe bide nanpjan, bila nv ji wan re be*
Qertafkn nebinavkir
66 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
(Ê) m yekjimar. Mnak: Ev ke got!
(Î) nr yekjimar. Mnak: Welat got min!
(An) m nr pirjimar.
Mnak:Zeviyn cotkaran şn dikin!
)(:
1-Qertafn tewang yn binavkir di kta li jr de nşan bide.
Mamostey wane nivsand, Rozad xwend, piştre xwendekaran l vegerandin.
2-Qertafn tewang yn binavkir her yek ji wan di hevokek de binivse.
3-ji qertafkn tewang yn li jr kjan ya nr m pirjimariy binavkir ye?
Eke, A, Inan, An, Ek, Ine.
Qertafn tewang yn binavkir
Rahnan
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 67
* *
(EKÊ) :m yekjimar.
Mnak: gurek bazda .
(EKÎ):Nr yejimar.
Mnak: gurek bazda .
(INAN) :Nr m pirjimar.
Mnak:gurinan bazdan.
25-(pend)
*Sedo bi yeko, yeko bi sedo*
Qertafn tewang yn nebinavkir
68 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1- Valehiyn li jr bi qertafkn tewang yn nebinavkir dagire.
Keik..ciln cejna Newroz li xwe kirin, ji cem terzvan.dirti bn, piştre ji hevalre got.
2-Qertafkn( Ek, Ek, Inan, In, Ek) yek biyek bixe di hevokan de.
3-ji qertafkn li jr, qertafka m pirjimar ya nebinavkir bibjre.
Ek, In, Inan, Ek.
26-(pend)
*Geya di bin keviran de namne*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 69
* *
(A) : m yekjimar.
Mnak : xwşka min heye .
(Ê) : nr yekjimar.
Mnak : biray min heye.
(Ên) : pirjimar, nr m.
mnak : birayn min hene , xwşkn min hene.
Tbn: )(:
-Heger tpa daw ji pjeya ku veqetandek destne dengdarbe w veqetandek weke xwe bimne, l heger tpa daw ji peyva ku veqetandek distne degdr be w tpa siwar(y) di navbera herd tpn dendr de peya bibe, Mnak: hviya min tu y. Ev yase li ser veqetandek tewangn binavkir nebinavkir(a, , n- , , an-eke, ek, ine-ek, ek, inan) herweha li ser qertafn nebinavkir j(ek, in) t bikarann.
27-(pend)
*Diyar qesp in şn diyr hesp in*
Veqetandekn binavkir
71 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1- Veqetandekn binavkir binivse.
2-Valehiyn li jr bi veqetandekn binavkir dagire.
Mna hevjn .pşewe Qaz Mihemed ne bn nnin w nebin.
Keyxisro padşahMdiyan b.
Xwşk bira.min hene.
3-Di kta li jr de, li bin veqetandekn binavkir xz bike.
-Nefertt hevjna Exneton b.
-Şx Se'd serok şoreşa pran b(1925an Z).
-Cegerxwn Celadet endamn Xoybn bn.
28-(pend)
*Derew swiy xwediy xwe ne*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 71
* *
(Eke): m yekjimar.
Mnak : xwşkeke min heye.
(Ek) : nr yekjimar.
Mnak : birayek min heye.
(Ine) : pirjimar, nr m.
Mnak : xwşkine min hene, Birayine min hene. hevaline min heye.
29-(pend)
*Heger mirov ji rezek tir xwari be, nabe ku pişta xwe bidiy*
Veqetandekn nebinavkir
72 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1- Veqetandekn nebinavkir binivse.
2-Di kta li jr de, li bin veqetandekn nebinavkir xz bike.
Di frgeh de xwendekarek xwendekarek erk xwe nean bn, l hevaline wan ew gunehkar kirin.
3- Valehiyn li jr dagire.
Bav..guh neda kur xwe, lewra kur biser neket.
Jin kurd al bilin kir.
Heval.min, ji min re gotin!
30-(pend)
*Heta tu dojeh nebn, bihişt bi te xweş nabe*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 73
* *
-Lewma : Ez ji kurd hez dikim, Lewma diim perwerd .
-Ji ber ku : Ji ber ku dibistana min nzk e, Ez bi meş diim .
-L bel : Ez ji wnekşiy hez dikim, L bel ngarkş bala min dikşne.
-Ji ber v yek : goka piyan qet bala min nakişne , Ji ber v yek naim leyistikgeh.
-Her wiha : Ez ji droka kurd pir hez dikim, Her wiha ziman kurd j bala min dikşne.
-Ji xeyn : Ji xeyn avjeniy ez hez ji werzş nakim.
-Û : Azad Şlan ne dibistan.
-L : sv xweş e! L vşne xweştir e! ( ).
-An : Aras an Cd, jhat ye?
Gehanek
74 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1-Gehanekan binivse.
2-S hevokan cida cida binivse li ser :
Û L bel An .
3- Valehiyn li jr bi gehanekn rast dagire .
-Ez ji tir pir hez dikim .min mw andine.
-Ez ji ziman kurd gelek hez dikim droka kurd j bala min dikşne.
-Ahn Ndem jr in.
-Girk Leg bi min xweş e ......... mala min li wir e.
31-(pend)
*Dv s rast nabe*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 75
**
*Xal (.) : *
1- T li dawiya hevok 1 : -
Mnak : Ez me dibistan.
2 pişt gotinn kurtkir. : 2 -
Mnak : Dr . Azad li mal e .
3 di navbera hijmaran de t : 3 -
Mnak : 1916 . 1514 . 612 B.Z.
*Cotxal (Gurzek bax ziman kurd Biradost smile.gif (Gurzek bax ziman kurd Biradost smile.gif *
1 Pişt gotin: : 1 -
Mnak : mamoste ji şagirtiyn xwe re got :
2 pişt danasn , yan dema mirov tiştek bide naskirin. 2 : -
Mnak : brdoz : ew ramann kes saz partiyn bi kran ji yn din cida ne.
Nşandek
76 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
*Bnok (,) : *
1- di navbera peyvn li pey hev tn
1 : -
Mnak :
Div em kar bikin bi evn , ji armancn xwe re .
2- Ji dla gihandekan 2 : -
Mnak:
Ez me Drik, Qamişlo Amd.
Di navbera hevokn hevedudan de .
Ew pnsa min p nivsand , ya te b .
3-Di navbera hijmarn dabeşkir de .
3 : -
Mnak :
167, 324 5,6 -66,87 1,654 823,09 .
*Pirsnşan (?): : *
1-Di dawiya hevokn pirs de.
Mnak:
Te iqas pile di ezmna xwe de ann?.
*Nşana matmayiy (!) .*
Mirov dimne matmay ji kiryarek.
Nimne :Hewqas deng te bilind e!
Çiqas tu qelew !!!
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 77
(4)
Beş Lker

Rayekan
N
A
V
E
R
O
K
A
B
E
Ş
Ê
Ç
A
R
E
M
M. Ehmed PALO(78),Cureyn lkeran(79),
Reşd KURD(82), Lker vegera w (ve)(83),
Jdern lkeran(84), Hin lkern biwj(86),
Neyn(87), Curn bersivan(89), Lkern ern
neyin / Lker derhingv(91), Lker
Saltgr(dive)(92),Lker boriy derhingv(K)(94),
Rayeka lker dema niha(96), Rayeka lker
ferman (97), Rayeka lker dema bor(98),
Rayeka lker dema b(99), Lker avaniya tebat
/nediyar/(100), Rgihandin(103), Wneyek ji
destnivsa C.Bedirxan(104). (pend, 32-41).
78 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Di sala 1920an de li bakur kurdistan li gund Sray y girday bajar Palo jidayik bye.
Nav w Ehmed e, kur Mihemed Mistefa ye.
Nav diya w, Elfa ye. Bav w di şoreşa Şx Se'd de weke şervanek şehd ketiye. Di sala 1936an de ko Qamişlo dibe, li gund Xizna bic dibe.
Li gund Xizna xwendina ol tewa kir b mamoste , seyda guhdaneke mezin da zimanan ku ziman ereb, turk, faris tev ziman kurd j dizann, l birast seyda di ziman kurd de şehsiwar b ku dizan hemzaravn kurd, di 29 gulana 1991an de koa daw b ber bi bax dilovaniya xweda ve . Ji berhemn w : Rziman Kurd, gelek helbest rok.
Perşan pepk jar zvar, belengaz xizan pr naar.
Şepeza hejar dl bkar, ji lewra bfelat in dewlet war.
Hirzmend vejndar tekane, di meydana xebat xweş xuya ne.
Ne mna şxik şah geda ne, kelaşxwer tiral sermiyan e.
Ji bona me dive jr tewane, bijar rber gernas zane.
Nehlin dl bindest xizana, pepk dilkul jar nezana.
(ji pirtka Rziman kurd mele Ehmed palo).- (derhner)
Mele Ehmed PALO
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 79
* *
A-Lker dema bor: : - A
1-lker dema bor y tdey : -1
Mnak : Azad spartek nivsand
2-Dema boriya ddar: : -2
Mnak : Azad spartek nivsandiye
3-Çroka dema bor: : -3
Mnak : Azad spartek nivsandib
4-Dema boriya berdest: : -4
Mnak : Azad spartek dinivsand.
5Lker bor y jibo dema b -5
Mnak: Azad bizaniya spartek heye d binivsiya.
B-1-Lker dema niha: : -1- B
Mnak : Azad spartek dinivsne
2- Lker dema niha y berdewam: : -2
Mnak: Ez diime Qamişlo
Cureyn lkeran
81 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
C-Lker dema b: : -C
1-Lker dema b ya nzk : -1
Mnak : Azad dike spartek binivsne
2-Lker dema b ya dr: : -2
Mnak :Azad spartek d binivsne.
Ç- Lker ferman: : -Ç
1- lker ferman y kes diwemn : : -1
Mnak : buhar were 2-Lker Ferman y kes syemn : : -2
Mnak : Bila buhar were
Tbn: )(:
Di fermaniya kes syemn de bjeya(bila) bi lker ferman re t.
32-(pend)
*Y bike zehmet, w bixwe naamet*
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 81
)(:
1-Cureyn van lkeran jev cida bike :
Nivsand dinivsne d binivsne nivsandiye nivsandi b dike binivsne dinivsand bixwe- bila bixwe .
2-Hevokek ser roka dema bor binivse.
3-Hevokek ser dema b ya nzk binivse.
4-Hevokek ser lker dema boriya berdest binivs.
5-Lker ferman y kes syemn bike di hevokek de .
6-Ser lkerek ferman hevokek binivse.
Rahnan:
82 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
-Di sala 1910an de li gund Roşad y bi ser bajar Drika Çiyay Maz ve jidayika xwe Zna Xlid bye.
Nav paşnav w: Reşd Mihemed REŞO ye, nasnav w: Reşd KURD e.
li dibistan xwendegehn Drik Mrdn; Xwendina seretay, navn amadey sergihay dike. Paş j die bajar Qoniyay li dibistana amadekirina mamosteyan dixwne, l jiber ku t girtin binavkirin, ji dev qonaxa xwendin berdide tdipere qonaxa tkoşeriy, weke tkoşerek konevan, aştxwaz komonst, li dij şofonzm Kemalzm, ji bo van br baweriyan ma di bin avdr şopandina polsan de.
-di sala 1940an de xwe vedidize ber xwe dide Binxet li gund Talik y bi ser Dirbsiy ve diwir, li Binxet heverxiya gelek mamoste mirovn navdar kiriye, weke: Seyda, Qedr CAN, Hesen HIŞYAR, Qedr CEMÎL, Cegerxwn Evd TÊLOhwd. Ji berhemn M. Reşd KURD: Rziman a ziman Kurmanc, Kerwan(helbest) gelek rok gotar hwd.
Hjay bi brxistin ye, ku hin tvel di navbera w Celadet de heye ji hla binavkirina zaraweyn rziman ve, li jr em hin ji v tveliy bnin ziman.
R.KURD C. BEDIRXAN bi Soran Ereb
-Pşk Lker Kar
-Pşkar Kirar Kara
-Pşkber Bireser Berkar
-Salt Negerguhz Tneper
-Derhingv Gerguhz Tper
-Pevek Hevok Riste
-Bernav Pronav Cnaw
-(Derhner).
Reşd KURD
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 83
*(ve) *
Mnak : )(:

Kirin vekirin
Xwarin.........................vexwarin
Deng.............................vedeng
Birn ...........................vebirn
Gern .........................vegern
Çirandin.......................veirandin
Qetandin......................veqetandin
Dan..............................vedan
Guhastin......................veguhastin
Xwestin...vexwestin
Bn..vebn
Gerandin..vegerandin
Xwendin..vexwendin
Tbn : )(:
Ew lker di livandin de bikar tn lewre bersiva wan heye.
Lker vegera w (ve)
84 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
Lker Jder
Xwar xwarin
Ma kir makirin
Pirs pirsn
Dibare barn
Dibarne barandin
Derdixe derxistin
Derdikeve derketin
Tbn : Gurzek bax ziman kurd Biradost smile.gif(
Lkerin ji bberan )( hene nabin
Mnak : Ev bbern)( hişk lker ji wan
Çnabin :
ke ban jor av kan xan
Jdern lkeran
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 85
)(:
1-Lkern li jr ji n ve binivse weke jder.
Rab, die, dixwne, şer kir, berxwe dide.
2-Ma jder ji hem lker navan dibe yan na?
3-Du bjeyan binivse ku jdern wan tune bin.
4-Çima lker ji van bjeyan nabe?
Xan, Ke, Av.
33-(pend)
*Xr xwediy xwe nas dike*
Rahnan:
86 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
Tbn : Ew ar hev dikin di hevok de.
Mnak :
Ez ji xakngariy hez dikim(jheskirin)
Kfa min ji perwerdeya ziman kurd re t.(kfjrehatin).
Drok gelek bala min dikişne.(balkişandin).
Rtima srda "Ey Reqb" bi min xweş t.(pxweşhatin).
)(:
- Hevokn li jr bike lkern biwjey.
1-Dema min mamoste dt kfa min pir j re hat.
2-Ez ji zozanan pir hez dikim.
3-Axaftina şagirt bala min kişand.
4-Deng Mihemed Şxo bi min xweş t.
5-Ez ber bi dibistan ve m.
Jhezikirin kfjrehatin-balkişandin- pxweşhatin-
Hin lkern biwj
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 87
**
Neyn ew miro tiştek tune dike bi van qertafan:
NA NO NI- NE
Mnak:
naim (dema niha)-Nezan nee (ne) ji her dem re ye -Nizanim nikarim - ne sp ye
(ji navan re ye)
Neyn:
Pşgirin ji nav lkeran re hene,wan tune dikin. Ew pşgir ev qertaf n li jr in:
NA NE/ME NI
Mnak:
-Naim nakim nabim nahle
(ji dema niha ya b re) Ev nabe
-Neke (meke) nee (mee)
-Nebir (Dema bor)
Ew d nebe yan ew nebe (ji dema b re)
-Ne qenc e Nezan e ne sp ye(ji navan re)
-Nikarim nizanim(ji jdern navan re)
Neyn
88 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1- Neyn i ye?
2- Qertafn neyniy binivse.
3-Lker () neyn bike.
4- Lker (dixwim) neyn bike.
5- Rengdra (dirj) neyn bike.
6- Hevokek ser (Na) binivse.
7- Qertafa (Ni) keng t hevokek ser bne.
8-Valehiyn li jr dagire bi qertafn neyniy:
Ez hez ji bkarankim ji ber zanim ku ew encamn başdin karin aloziyan areser bikin.
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 89
* *

Bel Er Birast Na Newisa
- -
Bel tu rast dibj Rast e Mixabin.
. ,
Li gor min er, Ez wisa naranimim.
. .
Ez j wisa diranimim Dibe ku wilo be.
34-(pend)
*Kevir giran di cih xwe de baş e*
Curn bersivan
91 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
Li gor bersivn li jr ,pirsn li jr bibersivne.
1-Tu biser ket di ezmna xwe de ?
2-Ez rabim bixwnim?
3-Nivskar Nbuhar Ehmed XANÎ ye?
4-Heval min dil min hişt.
5-Tu hez ji xiniziy dik?
6-Ez ji welat xwe hez dikim .
7- Ez dibjim pşewe Qaz Mihemed serok komara Mihabad b.
8- Tu gelek jr .
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 91
* *
* (gerguhz)*
Bireser w heye.
Mnak :
1- Azad sv xwar.
2-(Azad) kirar e(kirde ye)
3-(Xwar) lker e .
4-(Sv) bireser e.
Lkern ern: xwnim rabim rnim biim dikarim - m.
Lker neyn : naxwnim ranabim rnanim - naim - nikarim ne m.
Lkern ern neyn
Lker derhingv
92 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
(* * negerguhz)*
Bireser w nne . .
Mnak :
1-Azad raziha .
2-Azad (kirde ye) .
3-Raziha (lker e).
35-(pend)
*Rih dibe bost , dijmin nabe dost*
Lker Saltgr(dive)
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 93
)(:
1-kjan ji van hevokan saltgr e.
Cotyar zev şn kir. Newroz hat.
2-Hevokeke saltgr binivse.
3-Hevokeke derhingv binivse.
4- Hevoka li jr derhingv e, yan j saltgr e?
(Welat rizgar b).
5-Tuy awe hevoka saltgr ji ya derhingv nas bik?
36-(pend)
*Xwe ji ber kevir meyl bide al*
Rahnan:
94 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* (K) *
Mnak :
- k sv xwar.(K, kirde ye),(sv, bireser e), (xwar, lker e).
- k pns bir ye. (K, kirde ye).
-Memo k xist (di dema bor de)(K,bireser ne eşkere ye,
)
-K got, (b bireser e)
Tbn ( K k di kurd de : ( ))
Çima em carinan k yan k bikar tnin ?
Mnak : k die k kuşt ?
1 - lker saltigr ( k )
Mnak : k dixwe k die
2 (k) dibe kirde.
3-Dema bersiv bi cnavkn kesane yn tewand be, w di pirs de (K) hebe, L heger bersiv bi cnavkn kesane yn xwer be, w di pirs de (k)hebe.*
*(ji v tbniya daw em t digihjin ku bersiv li gor pirs ye, heger pirs xwer ye bersiv j xwer ye, heger pirs tewand ye bersiv j tewand ye-(derhner)).
Lker boriy derhingv(K)
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 95
)(:
1- Bi (K) yan (k) valehiyn li jr dagire .
-sv xwar?
-şiyar lidixe?
-li kurik dixe!
-li kurik xist?
-hat?
-Gurkuşt!
2- ima (k) div hevok de t ?
-K hat.
3- ima (k) div hevok de hat ?
-Azad li k xist.
4- Hevokek ser (k) ke.
5- Hevokek ser (k) ke.
Rahnan :
96 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
Jder lker
Lker dema niha
pşgir
Qertafa dema niha
Rayeka dema niha
Qertafa kesane
xwendin
dixwnim
di
xwn
im
nivsandin
dinivsim
di
nivs
im
rakeftin
radikeve
ra
di
kev
e
xwarin
dixwim
di
xw
im
vegotin
vedibjin
ve
di
bj
in
kirin
dik

di
k

37-(pend)
*Ziman daqoq ser ye*
Rayeka lker dema niha
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 97
* *
*
38-(pend)
*Bila dil bi dil be , trik pars li mil be*
Lker
Lker ferman
Qertafa ferman
Rayek
Qertafa kesane
Xwarin
bixwe
bi
xw
e
Xwendin
bixwne
bi
xwn
e
Nivsandin
binivse
bi
nivs
e
Rayeka lker ferman
98 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
Lker
Lker br
Rayeka dema bor
Kirdey cnavk
xwarin
Min xwar
xwar
Min
xwendin
Te xwend
xwend
Te
nivsandin
W nivsand
nivsand
W
nivsandin
W -
nivsand
W
nivsandin
Me, we, wan.-
nivsand
Me-we-wan.
39-(pend)
*Gotina xweş buhara dilan e*
Rayeka lker dema bor
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 99
* *
Lker
Lker dema b
Daeka dema b
Qertafa merc
Rayek
Qertafa kesane
andin
D binim
d
bi
n
im
xwendin
D bixwnim
d
bi
xwn
im
iwn
D biim
d
bi

im
40-(pend)
*Dtina van qinyata dilan e*
Rayeka lker dema b
111 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
Ew awa ye ? kirde pre nay
lker alkar (hat) yan (t )yan (b) yan (were) bi lkerek bingehre t.
-Ev beş in :
A-Avaniya tebat ya dema bor: : -A
1-Dema boriya tdey: : -1
Mnak : Sv hat xwarin . )( .
2-Dema boriya ddar: : -2
Mnak : Sv hatiye xwarin. )( .
3-Çroka dema br: : -3
Mnak : Sv hati b xwarin )(
4-Dema boriya berdest: : -4
Mnak : Sv dihat xwarin. )(
Lker avaniya tebat /nediyar/
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 111
B- Avaniya tebat ya dema niha : -B
1-Avaniya tebat ya dema niha: : -1
Mnak : sv t xwarin. )( .
2-Avaniya tebat ya dema b ya nzk: : -2
Mnak : sv dike b xwarin. )( .
3-Avaniya dema b ya ddar : : -3
Mnak : sv d b xwarin. . )(
Tbn : )(:
1- Çdibe ji dla (b) lker alkar (were) b bikarann
Mnak : Sv d b xwarin , Sv d were xwarin
2-Dibe ku hevoka tebat neyn j be
Mnak : Sv nay xwarin , Sv d ney xwarin.
112 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
- Cureyn lkern tebat ji kta li jr derxe navn wan bibje :
Mdya hatiye avakirin li ser dest Diyako dema ln w hati bn yekgirtin, piştre xak dihat pakirin ji neyaran li ser dest Firaorta l ew welat dike were xwertkirin li ser dest Key Exsar bi rast kir ku snorn w bn rizgarkirin ji neyaran, l mixabin imbirator t herivandin di dema padşah w Estiyax de sala 549B.Z.
41-(pend)
*Y ne li govend ye xweş reqos ye*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 113
Di erx serdemn br de ragihandin gelek zor zehmet b, belko carinan dewletek dişkest di şna w de yeke din ava dib, hn dever gundn dr p ne agehdar bn ne bihsti bn; di wan serdemn mjy de, bi roj ji bo ragihandina hewalek yan agahiyek agirek trd dihate vxistin, ango pel iqiln daran yn şn ter bi ser gir de werdikirin; L heger tar şev baya, agirek boş trard dihate vxistin , ango ard bi piran zing pş hişk b.
-Çimk ji nav hem heynan mirov ten hişmend e, ji lewra şwaz ragihandin bi pş xist, em tev dizanin ku di serdeminan de kevok hatiye bikarann di kar ragihandin de, ku name bi lingek w ve dihate girdan paş j kevok difirandin ew bi xwe di cih armanckir.
- Her ku dem bi pş ve dice, mirov j zanatir dibe, bi serdema kevokan re serdema siwar şandiyaran hemdem b, ku şah mrekan bi şandiyarek siwar yan siwarine xwe re peyam nameyn xwe dişiyandin, ev awa j dereng b lbel eseh b ku xwediy nam dizan helbet d name bigihe cih xwe, l ten carinan şandiyar rast talankirin dihatin. Em gihan serdema niha ku ap apxane pir in kenaln telefzyon nayne hijmartin ji xwe radyo bye amreke kilask ku zde mirov guhan l nadrin.
-Ji amrn ku niha di kar ragihandin de tn bikarann ev in: Telefzyon, Telfon, Radyo, Faks, Internt, Rojname, Kovar Belavokhwd.
Bi rast amrn ragihandin chana me ya mezin kirine weke gundek bik, herweha di amrn ragihandin de; pşeroj paşeroj hev hembz dikin ngar awaniya jiyana me dikşin-(derhner).
RAGIHANDIN
114 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Wneyek ji destnivsa Celadet Bedirxan
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 115
(5)
Beş Peyv

Navan
N
A
V
E
R
O
K
A
B
E
Ş
Ê
P
Ê
N
C
E
M
B. Tahir Hemedan(106),
Bje(peyv)(107),
Navdr(111),
Nasdar(115),
Navn mehn demsalan(117),
Navn rojn heftiy / Dann roj(118),
(pend,42-45).
116 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Ne hatiye zann jidayikbna w i dem b, l mirina w di pirtka (xulaset tarx elkurd we Kurdistan )de du caran hatiye nivsn,1011 z, 1123.
Helbestvanek mezin bhempa b di dema xwe de hatiye naskirin bi helbestn xwe yn xweday evniy, hest netew p re geş b netewperwerek jixwebawer b, dwana w ya helbestan yekem car hatiye weşandin di kovara Ermexan ya faris de. hjay gotin ye ku ew yekem helbestvan kurd b ku helbestn xwe bi ziman kurd zarav goran nivsandin bi tpn qur'ana proz.helbestn w tn naskirin bi hesaniy ku z tn tgihiştin herweha bi nazikiya derbirn tenikbna hestiyariy. (derhner)
Baba Tahir Hemedan
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 117
**
Hevok ji end bjeyan e.
Mnak:
Dibistana Girk Leg nzk e , Ew hevok ji s bjeyan e.
1 Bjeya sade : 1 : -
Mnak :
Av Berx sal Dar
2 Bjeya pkhat : 2 : -
Ew bje bi alkariya pşkt yan paşktan pk t .
Mnak: hilgirt rahişt xwehir kir.
3 Bjeya hevdudan : : 3 -
Ew ji du bjeyn sade pk t.
Mnak :canpolat biradost nhat.
Tbn : Dema bjeya hevdudan bibe du pare her yek watek w heye. Mnak : Biradost dibe Bira Dost.
Bje(peyv)
118 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
4- peyva hevwate: : -4
Mnak:
Jr jhat zrek eleng
-kevir ku ber lat hm tehit
-ke qz
-bihvil poz kep
-bje gotin peyiv
-gişt hem tevah tev
5- peyvn dijwate : ) (: -5
Mnak:
-reş ~ sp
-dirj ~ kin
-dr ~ nzk -ser ~ bin -qelew ~ lewaz
qenc ~ ps -ban ~ xwar -ron ~ tar
6peyva hevnivs: 6
Mnak:
-ker(ejale) ~ ker(denig nake).
-birn(şa erim) ~ birn(qutkirin).
-ta(ş) ~ ta(tay derziy).
-kal(negihay) ~kal(pr).
-pelpel(lewlew) ~ pelpel(deng kew).
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 119
7-peyva hevdeng: -7
-şn(reng) ~ şn(xemgn).
-hiş(bese) ~ hiş(aqil).
-pir(gelek) ~ pir(pira ser av).
-br(dema br t) ~ br(ala av).
-kar(şuxul) ~ kar(gelekbna şorbn).
-rov(pizr r) ~ rov(ejale).
-kolik(xaniyek pik) ~ kolik(by stirih).
42-(pend)
*Y ne li şr e, şr e!*
111 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1-Hem cureyn peyvan binivse.
2-cureyn peyvn li jr yek bi yek bje.
(Biradost)-(jr-jhat)-(reş-sp)-
(rahişt)-(xan)-(ker-ker)- (şn-şn).
3-peva dijwate i ye?
4-du peyvn hevwate binivse.
5-du peyvn hevnivs binivse.
6-pjeya hevdeng ji peyvn li jr bibijre.
(Reş-sp)- (Alkar) (pir -pir) (dar).
7-bjeya dijwate bibijre ji peyvn li jr.
(hiş- hiş)- (dirj kurt)(berix)- (xweşik).
43-(pend)
*Bi xweziyan kes ranehiştiye baqn keziyan*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 111
* *
1-Nav bernas : 1 -
A- sade: : -
Mnak:
Azad Şlan .
B- hevedudan: -
Mnak:
Dilşr nşn.
2-Nav hevzayend (candar): 2 -
Mnak:
Firinde Mas piling şr Mirov.
3- Navn celeb (hevmn): 3 : -
A-Şnber. : -
Mnak:
Av Mrg xan (Mirov biwan hest e).
B -Razber: : -
Mnak: tirs Qenc Mrxas (yan ew wate ne mirov bi wan pjin nabe).
Navdr
112 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
4- Navn cihdar: 4 : -
A-xweber(Resen) -
Mnak:
Xan tifik civat.
B-Sazber : : -
-Geh: Dergeh Ddargeh .
-Dan: adan xwdan xweldan.
-Zar: Gulzar lalezar.
-Ln: Hkln kuln.
-Stan: Mrstan Kurdistan Gulstan.
-Xane: Meyxane Nexweşxane.
5-Navn axdar: 5 : -
Mnak:
Şev sal Havn Demsal zivistan
irya pş şem.
6- Nav alav (Engaz): 6 : -
Mnak:
Kr şr Mkut Das sarinc xzkş xwdan Derzdan kilv
7- Nav piker: 7 : -
Bira ~ birak - Kur ~ kurik - Dar ~ darik
Ke ~ keik - Çal ~ alik - Xan ~ xank
Reben ~ rebenkok - Dn ~ dnik ~ dnikok
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 113
8- Rengdr (pesin): : 8 -
A- Xweber: -
Mnak:
sor boz bilind hişk.
B-Sazber: -
bi pşgir paşgiran.
Mnak:
Bpar Dermal xwendekar.
9-Pşkar(kirdekar): : 9 -
Zayende kujer şivan
10- Pşkbar(lkerbar): 11 : -
Veşart xwest kuşt Mir and stand .
11- Nav jder: 11 : : -
Rast ~ rast
Saz ~ sazkirin
12- Jder: 12 : -
Rabn avakirin ldan- xwarin.
13- Payepv : 13 )(: -
Sptir Qenctir Dirjtirn .
14- bpaye: 14 : -
Pirbilind pirqenc Geleksp.
114 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1- Du navn bernas binivse.
2- Nav şnber i ye
3- Valehiyan li jr binavn rast dagire piştre creyn wan bje li peyhev.
-Şah bipenr qet kir nivskar bigotara mah ji ya zelalb nav biray mine y xwişka mine
Ez memin wana xwe stand ez vegeriyam , demapiştre ez hatimxwe.
4- Nav jder i ye? bike hevokek de.
5- Navn li jr pik bike.
Berix zaro gur Gund Mal.
6- Navek bernas , sade yek hevedudan binivse.
44-(pend)
*Bilra li ber ga ye, Çira li ber kora ye*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 115
* *
Nav bi van awayan t nasdar kirin:
1- Nav bernas : : 1 -
Mnak: Memo Zlan Evn Zelal
2-Balvedr: 2 : -
Mnak: Kea min (ke balvedr e)
3- BaneşanGurzek bax ziman kurd Biradost frown.gifbi qertafn bangeşan): 3 : -
Wa lo o n
Mnak:wa kuro lo cotaro
4- Qertafn pgeh: : 4 -
a ya y n yn
Mnak: xwendekara hat nivskar got cotkarn gund şagirtiy dibistan şagirtiyn dibistan
5- Cnavkn nşandan: 5 : -
Ev ew v van wan hwd.
Mnak: Ev bajar xweş e - v ciwan got wan Mamosteyan.
6- Cnavkn kesane ,yn xwer tewand:
6 : -
Mnak: tu jhat y Ew dirj e Gund te berxa we.
Nasdar
116 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1- Di kta li jr de sedema nasdariya van navn li jr bje:
Kea biray min gulstana mala Azad, ew gulstana li gund nzk e, Azad got: wa keik ! va gula nrgiz ya xweşik e!
2- Away nasdariya navan binivse.
3- Hevokek li ser nasdariya nav bernas ke.
4- Hevokek binvse ser nasdariya nav baneşan
5- Bi qertafn pgeh, navn li jr nasdar bike:
Dibistan Mamoste gund ker Roj Gel.
Rahnan
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 117
* *
(Buhar- Havn- Payiz- Zivistan)
45-(pend)
*Bka li hesp ye, kes nizane nesb k ye*
: - -
Buhar : avdar nşan gulan
: - -
Havn : cehzeran trmeh tebax
: - -
Payiz : ln irya pş irya paş
: - -
Zivistan: berile ile - subat
Navn mehn demsalan
118 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
* *
1- Şem 1 -
2- Yekşem 2 -
3- duşem 3 -
4 sşem 4 -
5- arşem 5 -
6- pncşem 6 -
7- n 7 -

Berbang beyan / spda nvro

bervar var şev
Navn rojn heftiy
Dann roj
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 119
(6)
Beş
Rengdr,
Hoker
Balvedr
Balvegr
N
A
V
E
R
O
K
A
B
E
Ş
Ê
Ş
E
Ş
E
M
Dildar RE'ÛF/ wney Aram TÎGRAN (120),
Rengdr(rewş)(121),
Cureyn rengdran(122),
Hokern dem / Hokern cih (125),
Balvedr balvegr(126),
Curn hatina balvedr(127),
Strana ziman Kurd(129),
Sirda Ey REQÎB(130). (pend, 46-51).
121 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
-Di 20 subata sala 1918an de li bajar Koy Senceq di himbza xzaneke belengaz de jidayik dibe, nav paşnav w: Diladar Ynis RE'ÛF e, Nasnav w: Dildar e.
-Du salan li bajar Ranyay paş j li Koy Senceq daw li xwendina seretay tne, pişt ku qonaxa amadey navn li Hewlr diqedne; ji zankoya Bexdad ji koljeya dadgeriy derdie kar parzeriy dike. Kar parzeriy di w dem de fersendeke baş b ji bo parzern keysbaz, ku parzeriya xwe di komkirin daneheva pere saman de bikar tann, lbel parzer me keys ji peran bi xwendina xwe nean, l xwendina xwe di berjewend berevaniya milet xwe de bikar an, herwek Kerm ŞÊRAZÎ got: ((Dildar parzer Cotkaran e)), ji bikaniya xwe ve: ji helbest hez kiriye guh day, gelek helbestvann gewre l bibandor b bi helbestn xwe, weke : Hac Qadir KOYÎ, Kurd, Wefa', Zvar Bkes.
-Gelek helbestn niştman netew nivsne herweha gelek gotar , ku bi xwert di kovara gelawj de beşdar dikir, helbest gelek gotarn w parast ne weke Erşf.
-Dildar bi helbestn xwe yn şoreşger hatiye naskirin, helbesta w ya her navdar(Ey Reqb)e; ku di sala 1946an de weke sirdeke niştman hate pejirandin ji hla serokatiya komara Mihabad ve.(pişt şkestina komar j, ji hla gel kurd ve hatiye pejirandin weke sirdeke netew).
-Di 12 irya paş sala 1948an de mirin daw li alakiyn pnsa w germahiya dil w an, wesa stnek helbesta kurd rox ji ks gel xwe winda b.-(derhner).
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 121
* *
**
Mnak : Azad jhat.
Mnak : Rojdaya nexwş .
Mnak : Sdara bir .
Rengdr hevrkirin payeya berztirn Mezin. mezintir. mezintirn. Xweşik. xweşiktir . xweşiktirn.
46-(pend)
*Mala li kerek her roj li derek *
Rengdr (Rewş)
122 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
1 Rengdrn xwer : 1 -
Sp reş sor kesk dirj qelew
2 Rengdrn pkhat 2 : -
Bi rengdrn v curey re pşkt an paşkt tn.
Mnak :
hevdem (pşkta hev ).
Evndar (paşkta dar ).
3 Rengdrn hevedudan : 3 -
Mnak :
-poz bilind (ji navdr poz rengdra bilind)
- kmhiş (ji rengdra km navdr hiş )
Tbn :di (kmhiş)de rengdr ber navdr hat
- bi dubarekirina navdr re w paşkta () wer.
Mnak : "Gulgul" b rengdr.
- du nav pev re dibin rengdrek.
Mnak : avxezal
Cureyn rengdran
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 123
4 rengdra payepv 4 : : -
Bi rengdr re paşkta (tir) yan (tirn) t.
Mnak := tir /tirn.Qen= qenctir/qenctirn.
Tbn : Min mnaka li jor, di rpeleke pştir de şrove kiriye.
Mnak : dirj = dirjtir / dirjtirn .
S payn v rengdr hene, bi hev re dikevine pvan de.
5-Rengdrn b peye : 5 : -
Mnak: Pirqenc. Pirdirj. Zorbaş.
47-(pend)
*Mr bi hewcey gavn dibe!*
124 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1- Rengdrn li jr i cure ne?
Evndar, Sor, Qenctir, Pirsp, Serpik.
2- Li ser rengdrn li jr her yek hevokek ke.
Sor, Bilindtir, Xwertirn, Evndar.
3-Bersiva rast bibijre.
Ji rengdrn li jr kjan xwer ye?
Dirj, Pirpehin, Hişmend, Jhattir.
4-Bjeya hevreng ji v rengdr ye:
Payepv, Bpaye, Hevedudan, Beranberkir.
5-Hem cureyn rengdriy bibje binivse.
48-(pend)
*Sibat befr da guliya lat nema heta rohilat*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 125
* *
********************
* *
. - - - - -
Bajar gulstan mal tax dibistan- gund.
49-(pend)
*Adar befr da guliya dar nema heta var*
Îro

Beyan

Sibe

Berbang

Roj

Demjimr

Şev

Klk

Êvar

Niha

Hokern dem
Hokern cih
126 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
* *
Veqetandekn(a, , n - ya, y, yn), Di navbera sernav yek bjeya pey re tn, bi erk girdana balvedr balvegr bi hev ve radibin, reng hatina van veqetandekan j girday peyva ber w ye, i nrbn yan mbn yan kom kitbn be
Mnak :
Bav Şlan Gula bexe Xelkn Girk Leg
-Gotinn : (Bav , Gul , Xelk ) balvedr in.)(
-VeqetandeknGurzek bax ziman kurd Biradost frown.gif, a, n) qertafn balvedriy ne.
-Gotinn :Şlan bexe Girk Leg,balvegr in.
50-(pend)
*Bira bira ye bazar cida ye*
Balvedr balvegr
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 127
* *
1- Samandar (ji kesan re): : -1
Gula min pnsa te berx w .
Ango di v curey de, balvegr cnavkn kesane yn tewand ne.
2- Hoker : (ser dem ye) -2
Dan nro roja n ser sibeh.
3- Hevmndar (weke tiştek ye) -3
Bejna inar keziya mar.
4- Xuyakirin ( diyarkirina byer) -4
Klka rniştin Dema axaftin Gotina rast Rayn lebat.
5-taybetmend(yan ew tişt y k ye) -5
Ciln şlan ek şoreşger bax şah.
Tbn: Pişt qertafn balvedr, Balvegr t, wilo di wan hevokn br de j.
Curn hatina balvedr
128 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1-Valehiyn li jr bi balvedr balvegr dagire :
- Dadistananzk e.
- a sal baş b.
2-Valehiyn li jr li pey hev dagire bi balvedrn :Hoker ,samandar, taybentmend, xuyakirin Hevmndar.
-Demawere mal .
-Rengꅅsp ye.
-a mih reş e.
-rnişt nexweş e.
-. gul ye li ser al.
51-(pend)
*Kes bilind bimeyzne w bilind bikeve*
Rahnan
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 129
) (:
ZIMANÊ KURDÎ
1)-Bi xeml rewş e. 3)- Beyta Feq ye.
Şrn xweş e. Kubra xan ye.
Şrn xweş e. Kubra xan ye.
Ziman kurd. ziman kurd.
2)- Bi xweş awaz e. 4)-Qewqeba iyan e.
Letf naz e. Kubra teyran e.
Letf naz e. Kubra teyran e.
Ziman kurd. ziman kurd.
( Stranbj: Aram Dkran)
-Bi strandina her ktek ji stran, kta yekem li pey t strandin weke navber(lazme).
Strana
ZIMANÊ KURDÎ
131 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
) ) ((:
(EY REQÎB( sirda netew))
1-Ey reqb her maye qewm kurdziman.
Naşk danay bi topn zeman.
Kes neb Kurd dimirin , Kurd jn dibin,
Jn dibin qet nakev ala Kurdan.
2-Em xortn reng sor şoreş in.
Seyr bike xwna giyan me darijan.
Kes neb Kurd dimirin , Kurd jn dibin,
Jn dibin qet nakev ala Kurdan.
3-Em xortn Mdya Keyxisrew in
Dn man aynman her niştman.
Dn man aynman Kurd Kurdistan.
Kes neb Kurd dimirin , Kurd jn dibin,
Jn dibin qet nakev ala Kurdan.
4-Law kurd ra- -bye ser p wek şran.
Da bi xwn nexşn bike tac chan.
Kes neb Kurd dimirin , Kurd jn dibin,
Jn dibin qet nakev ala Kurdan.
5-Xortn nuh tev hazir amade ne
Canfda ne canfda her canfda.
( Dildar )
Srda
EY REQÎB:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 131
(7)
Beş
Veguhastin
N
A
V
E
R
O
K
A
B
E
Ş
Ê
H
E
FT
E
M
El TIRMOKÎ(132),
Veguhastin(133),
Verj(136),Serwer (pşhevok)(137),
Salix(139), Kerdekar (pşkar)(141), Pşikbar (kirdebar)(143),
Nimnek ji pirsn ezmn(145), Naverok(48). (pend, 52-59).
132 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Yek ji wan mamosteyn gewre b, ku
droka wjeya kurd bi serbilinday nav
w tomar kiriye di rpeln xwe de.
Derdora sala 1000 z, li gund Tirmok
y di navbera Miks Çolemrg dikeve
jidayik bye. Ew kes yekem b ku li
ser rzimana kurd nivsiye,bi tpn
qur'ana proz. Ji berhemn w: Rzimana
kurd, pirtkek li ser serphatiyn xwe
nivsandiye, gelek helbestn nirxdar, ku
hin ji wan helbestan hatine weşandin di
pitkeke Kamran Bedirxan de. -(derhner)
El TIRMOKÎ
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 133
**
* Çar lker hene : *
1 Y dema niha 1 -
Nimne :
Ez dixwim
2 Y dema br 2 -
Nimne :
min got(nzk). Min gotiye(dr). Min goti b (drtir/roka bor).
3 Y dema b 3 -
Nimune :
Ez d bixwnim
4 Y ferman 4 -
Mnak :
Rabe . bixwne.
Veguhastin
134 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Veguhastina Hevok : :
( Jn sv xwar ) ێ =
-Veguhastina hevoka jorn ev e :
Jn : kirde ye )ێ: (
Sv : bireser e ): (
Xwar : lker e ( :xwar/ )
Hevok2 :
(şlan li gulstan, gul in) )ێ , (
Şlan : kirde ye )(
Li : daek e ) (
Gulstan : hokera cih e ) (
Gul : bireser e ) (
Çin : lker e )(
-Sv hat xwarin : Lker tebat y dema br ye

-Gul t inn : Lker tebat y dema niha ye
Tbn : )( :
Di herdu hevokn li jor de( Sv, Gul)kirde nne , Sv gul bireser in
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 135
)(:
1-Curn lkeran ji kta li jr derxe.
Cenga Beyandr pir navdar e, di(1923)yan de dij Ferensiyan pk hatiye t de gel Kurd bi Mrxas ye berxwedan wan dab ber avn xwe ku berdine Ferensiyan xaka xwe rizgar bikin dagrker ji welt derkeve.
2-v hevoka li jr veguhze:
Dibistana gund me nzk mala me ye.
52-(pend)
*Aqil taca zrn e, li ser ser hem kes nne*
Rahnan:
136 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
**
Tewandina tpa (A)
Mnak : Mardn dibe Mrdn
Nan dibe nn
Hevok : Ez ji Mrdn me.
Ez nn dixwim.
53-(pend)
*Çav li deriyan xwel li seriya*
Verj
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 137
**
Nav di pşiya hevok de t, i nav kasan be yan j y Ajelan yan j y wategr yan y bliv be.
Mnak :
1- Daxwaz jhat ye. (serwer salix)
2-Gur iy har e. (serwer balvegr salix)
3-Zanistiya me giring e. = = = = =
4-Dibistana kurd nzk e. = = = = =
54-(pend)
*Ez dibjim nr e, Ew dibje bidoşe*
Serwer (pşhevok)
138 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1-Serwer di hevok de awe t?
2-Hevokek li ser serwer binivse.
3-Valehiyn li jr bi serwern guncaw dagire.
-.bilind e. .mezin e.
-. Jhat ye.
4-Hevokek saz bike t de serwer lker be.
5-Hevoka li jr veguhze
Pirtkn Cegerxwn xweş in.
55-(pend)
*Xwez lk gura bama, ne bik bira bama*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 139
**
Ew j weke serwer e, wateya serwer di hevok de sergehay dike, Mnak di wan hevokn li jor(waneya pştir) de me nivsandin:
Yan : jhat ye har e giring e nzk e.
Tbn :
Carinan serwer t lker j, lewre ew hevok dibe hevokeke lker.
Mnak :
-diim dibistan
Tbn: Carinan Salix j weke lker t.
Mnak :
heyv nzk dibe.
Salix
141 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1-Rola salix di hevok de i ye?
2-Valehiyn li jr bi salix dagire.
-Dibistana kurd..
-Cotyarn gund...
-Buhara sal
3- Gotinn li jr bike salix di hevokan de.
Sor, Dirj, Heval.
4-Hevokek binivse ku salix t de lker be.
5-Valehiyn li jr bi salix dagire :
-Buhar .
-Şagirt ..
6- Valehiyn li jr bi salixn lker dagire :
-Lawik
-Qz ..
-Buhar.
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 141
* *
Ew kes bi karek yan pşeyek radibe kirdekar e.
Mnak:
Dirtvan sersar bilrvan ajovan tenbrvan aşvan şermezar bizdek hevpar hizirbaz cengebaz parzer dildar cengar cotkar karmend
56-(pend)
*Sewaln hinan dimirin kikn hinan qelw dibin*
Kirdekar (pşkar)
142 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1-Kirdekar i ye?
2- Xzek li bin kirdekar bixe.
-Min ciln xwe li cem dirvan dirtin.
-Xwendekar sersar b, lewre binket.
-Ez ji welat xwe re dildar im.
-Doza dadwer li cem parzer e.
-Kesn bizdek , ne hjay berxwedaniy ne.
3-S hevokan li ser kirdekar ke.
4-Bjeyn li jr bike kirdekar.
Cot, Xwend, Silav, Evn, Parzer, Dad, Şer, Şiv, Kar.
57-(pend)
*Dinya dehl e, şr j t hene rov j t hene*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 143
* *
Sitembar gotar Bkf Bpar deyndar Birndar kuşthişt- kuşt tewanbar .
Tbn : Ew ne kirde bireser in.
58-(pend)
*Se direy , karwan dibr*
Pşkbar (kirdebar)
144 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
)(:
1-Di nivsandin de, i cidawer heye di navbera kirdekar kirdebar de?
2- Bjeyn li jr bike kirdebar.
Got, stem, birn, hv.
3-du hevokan ke li ser kirdebar.
4- ji gotinn li jr kirdebar bibijre.
Brvan, Şahnaz, Stemkar, Stembar.
59-(pend)
*gotin vara dikevin qul dwara*
Rahnan:
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 145
* *
1- Tpn xwest binivse : {6 p}
- Ên dengdar :
- Dengdrn dengdirj: :
- Dengdrn dengkurt : ...
2- S hevokan binivse, di wan de daek paş daek hebin : {6 p}
3- Di hevokn li jr de xzan li bin veqetandekn binavkir bike. {6 p}
- Ap min ajokar e xwşka min bik e Dostn min qenc in.
4- Cihn vale bi qertafn kesane dagire :{6 p}
-Biray min mamoste.
-Hevaln min şagirt..
- Ez xwendevan.
-Tu cotkar.
Nimnek ji pirsn ezmn
146 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
5- Cnavkn xwest binivsin : {9 p}
-yn kesane yn xwer
-yn pirsiyariy yn xwer ji kesan re
-ji tiştan re..
6- Li ser qertafn tewang yn binavkir s hevokan ke: {6 p}
-
7- Lkera (gotin)li gor formn jr biherikne{6 p}
-Di dema br : Min
-Di dema niha :Ez
-Di Ferman de : Hn
8- Bersivn rast bibijre : {4 p}
- Cnavka kesane ya tewand :
Ek Ev Min Ez
- Tpn kurd 30 31 32 33
9- Hevoka li jr li gor ktan veke : {6 p} Xaka welat me bi gulstanan xemil ye.
10- Çar hevokan li ser gihanekan ke : {6 p}
-
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 147
11-Bjeyn li jr yn Ereb wergirn Kurd{4 p}
....................., ......................,
...................., .................., .............,
..............., .................., .......................,
12- Çar lkern hevedudan binivse : {4 p}
1- 2-
3- 4-
13- Valehiyn xişteya li jr dagire : {6 p}
Lker herikand

Qertafa dema niha
pşgir
Rayek
Qertafa kesane
Radikevim
dinivsim
werdigerne
Bi saya xwed yn alkar bi min re kirn pirtk bidaw hat, digel rz silavan.
Girk Leg 15/9/2013 z. 2625 k.
Biradost MÎTANÎ
148 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
Diyar........5 Spas.........6 Pşgotina derhner................7 Kurtedroka ziman kurd...11 1-Beş tpan dengdriyꅅ.......15 Celadet BEDIRXAN ....16 Tpn kurd.........17 Bje li ser tpan...........20 Mnak ser tpn dengdr..............25 Hin tbn ser tpan..........28 Tpn cw...........31 Daek...........................33Ken g tp gir tne nivsandin.......36 Kt........37 2-Beş cnavkan...........39 Osman sebr.....40 Cnavkn kesane yn xwer....41 Cnavkn kesane yn tewand.........45 Curn cnavkn kesane....46 Cnavkn pirsyariyꅅ....48 Cnavkn nebinavkir......50 Cnavka vegerok(xwe)........51
Mijar Rpel
NAVEROK
Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ ) 149
3-Beş qertafk veqetandekan......53 Cegerxwn...54 Qertafn nşandanꅅ.....55 Wney Kamran BEDIRXAN.....58 Qertaf kesane........59 Ehmed XANÎ........62 Qertafn pgehꅅ..63 Qertafkn nebinavkir.....65 Qertafn tewang yn binavkir......66 Qertafn tewang yn nebinavkir..67 Veqetandekn binavkir..69 Veqetandekn nebinavkir..71 Gehanek......73 Nşandek.....75 4-Beş lker rayekan.......................77 Mele Ehmed PALO..78 Cureyn lkeran..79 Reşd KURD.82 Lker vegera w(ve).....83 Jdern lkeran...84 Hin lkern biwj..86 Neyn ....87 Curn bersivan....89 Lkern ern neyn , Lker derhingv........91 Lker saltgr(dive)............92 Lker boriy derhingv(K). 94 Rayeka lker dema niha....96 Rayeka lker ferman....97 Rayeka lker dema bor........98 Rayeka lker dema bꅅ...99 lker avaniya tebat.....100 Ragihandin...103 Wneyek ji destnivsa C.BEDIRXAN....104
151 Gurzek gul ji bax ziman kurd ( Biradost MÎTANÎ )
5-beş peyv navan........105 Baba tahir HEMEDANÎ.....106 Bje..........107 Navdr.....111 Nasdar ...115 Navn mehn demsalan..117 Navn rojn heftiy, Dnn rojꅅ.....118 6-Beş rengdr, Hoker balvedr balvegran..............119 Dildar RE'ÛF / Wney Aram Tgran......120 Rengdr...121 Cureyn rengdran..122 Hokern Dem cih...125 Balvedr balvegr....126 Cureyn hatina balvedr.127 Strana ziman kurd....129 Srda Ey REQÎB....130 7-Beş veguhastinꅅ..................131 El Tirmok132 Veguhastin..133 Verj...136 Serwer.137 Salix....139 Kirdekar..141 Kirdebar..143 Nimnek ji pirsn ezmnꅅ..145 Naverok..148

Maf weşandin bi spas ji Nivskar mamoste Biradost Mtan hatiye wergirtin.




Evndara Amed    

()

(Tags)
bax, biradost, gul, gurzek, kurdi, mÎtanÎ, ziman

« | »
:




Roja ziman kurd proz be Evndara Amed Ziman 0 06-28-2017 01:13 PM
Roja Ziman Kurd: Svdn Arafat Evndara Amed Ziman 0 05-16-2016 11:59 PM
Leystikn li ser ziman Kurd Evndara Amed Ziman 0 04-10-2016 10:40 PM
Deşn Murad: ez dixwazim zarokn kempan fr ziman Kurd ngilz bikim faysel yakoub Hemareng 0 09-12-2015 06:40 PM
Parastina Ziman Kurd faysel yakoub Ziman 0 08-12-2015 08:44 PM


09:32 PM.

- -

3.8.9